شيخ حسين انصاريان

26

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)

قريشى و مادرش از عجم فارس مىباشد او را « ابن الخيرتين » مىگفتند . پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد : للَّهِ مِنْ عِبادِهِ خِيَرَتانِ ، فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَمِنَ الْعَجَمِ فارْسٌ . « 1 » از بندگان خدا دو گروه برگزيده و نيكو هستند . بندگان نيكو و برگزيدهء عرب ، قريش مىباشد و بندگان نيكو و برگزيدهء عجم فارس‌ها هستند . امام سجاد عليه السلام همواره مىفرمود : أَنَا ابْنُ الْخِيَرَتَيْنِ . « 2 » من فرزند دو طايفه نيكو و برگزيده هستم . زيرا جد او رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه قريشى و عرب است و مادر او دخترى از بزرگان ساسانيان است كه فارس و ايرانى مىباشد . « 3 » پيشواى مؤمنان و عارفان ، قطب اهل تقوا ، امام على عليه السلام به فرزند بزرگوارش در تعريف و تمجيد از همسرش فرمود : وَهِىَ امُّ اْلأوْصِياءِ الذُّرِّيَّةِ الطَّيِّبَةِ . « 4 » فرزندم ! همسرت سلافه ، مادر امامان معصوم بعد از تو و ريشهء ذريّهء پاك و پاكيزه است .

--> ( 1 ) - المناقب ، ابن شهر آشوب : 4 / 167 ؛ بحار الأنوار : 46 / 4 ؛ ربيع الابرار : 1 / 402 . ( 2 ) - المناقب ، ابن شهر آشوب : 4 / 167 ؛ بحار الأنوار : 46 / 4 ؛ ربيع الابرار : 1 / 402 . ( 3 ) - نكته‌اى كه نبايد از آن غفلت شود اين است كه : در اصل ماجرا ترديد وجود دارد مضافاً بر اين كه در روايات و تاريخ هم اختلاف مشاهده مىشود . همانطور كه شهيد مطهرى در « خدمات متقابل اسلام و ايران » : 108 - 116 اشاره كرده‌اند ، به نظر مىرسد كه تنها مىتوان پذيرفت كه مادر امام سجاد عليه السلام زنى وابسته به يكى از خاندان‌هاى مهم كه مىتوانسته از خاندان‌هاى ساسانى باشد كه نوعاً در تمامى مراكز استان‌ها قدرت را به دست داشته‌اند باشد . اما اثبات اين كه دختر خود كسرى ايران بوده ، دشوار است . ؛ « حيات فكرى و سياسى امامان شيعه عليهم السلام : 259 . ( 4 ) - الخرائج و الجرائح : 2 / 751 ، باب 15 ، حديث 67 ؛ بحار الأنوار : 46 / 11 ، باب 1 ، حديث 21 .